Eleusis 2021

<< Ιούλ 2020 >>
ΔΤΤΠΠΣΚ
29 30 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 1 2

Η Ελευσίνα

Ένα από τα σημαντικότερα ιερά κέντρα της αρχαιότητας, η πόλη της Μητέρας Γης-Δήμητρας και της Περσεφόνης, η πόλη των Μυστηρίων

Η παραγωγική μηχανή της Ελλάδας, πόλη 30.000 κατοίκων όπου παράγεται το 30% του ΑΕΠ, των εργατών και των εργατικών διεκδικήσεων, που οικοδομήθηκε από μετανάστες από όλη την Ελλάδα που συνέρρεαν στην περιοχή για να εργαστούν στη βιομηχανία

Συνώνυμο της περιβαλλοντικής ρύπανσης αλλά και των οικολογικών κινημάτων

Μία μικρογραφία της Ευρώπης, που διεκδικεί την ταυτότητα της στη μεταβιομηχανική εποχή

Για τον λόγο αυτό διεκδίκησε και κέρδισε τον τίτλο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης 2021

Το όραμα

Το όραμα του καλλιτεχνικού μας προγράμματος με τίτλο Μετάβαση στην ΕUphoria, πυροδοτείται από την πρόκληση της βιωσιμότητας, και τρέφεται από την πεποίθηση μας ότι η τέχνη και ο πολιτισμός είναι τα κλειδιά για την οικοδόμηση ενός βιώσιμου μέλλοντoς. Με κεντρικούς άξονες το “ευ” και τη μετάβαση επιχειρεί να απαντήσει στην ερώτηση: Πώς θα ήταν μια πόλη αν η τέχνη και ο πολιτισμός βρίσκονταν στη βάση της κοινωνικής και οικονομικής ανάπτυξης, της ποιότητας ζωής και της προστασίας του περιβάλλοντος;

Η Ελευσίνα και η Ευρώπη εφάπτονται στις δύο μεγάλες μεταβάσεις που μετασχημάτισαν ριζικά τις συνθήκες ζωής του ανθρώπου και δημιούργησαν νέες μορφές οργάνωσης και συνύπαρξης: τη Γεωργική και τη Βιομηχανική Επανάσταση. Σήμερα και οι δύο βρίσκονται μπροστά στην πρόκληση μιας νέας μετάβασης, μπροστά στην ανάγκη να επαναπροσδιοριστεί το περιεχόμενο εννοιών όπως η ανάπτυξη, η κοινωνική συνοχή και, εντέλει, η ευημερία. Ο ρόλος της τέχνης και του πολιτισμού σε αυτήν τη διαδικασία είναι καταλυτικος, γιατί η λειτουργία του καλλιτέχνη είναι ακριβώς αυτή: να δίνει σχήμα και μορφή στο φαντασιακό, να μετουσιώνει τη δυνατότητα, να λειτουργεί πέρα από το προφανές. Η τέχνη ανοίγει νέους δρόμους και προσφέρει νέες προοπτικές για το μέλλον.

Η αποστολή

Μέσα από την Μετάβαση στην ΕUphoria βασική μας αποστολή είναι να γίνει η Ελευσίνα παράδειγμα ενός νέου μοντέλου λειτουργίας της τέχνης μέσα στην πολη, να μπει στον σύγχρονο ευρωπαϊκό χάρτη του πολιτισμού και να αναπτυχθεί σε ένα δυναμικό πολιτιστικό κέντρο. Την ίδια στιγμή αποστολή μας είναι να παρουσιάσουμε ένα καλλιτεχνικό πρόγραμμα που θίγει ζητήματα-προκλήσεις, τα οποία μοιράζονται όλοι οι λαοί που κατοικούν σήμερα στην Ευρώπη. Ένα πρόγραμμα που συνδέει την Ελευσίνα και κατ’ επέκταση την Ελλάδα με την Ευρώπη, απευθύνεται σε όλους και όλες και ρίχνει φως στα ζητήματα της ανάπτυξης, της συνύπαρξης, της αναβάθμισης της ποιότητας ζωής, της προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος, της καινοτομίας και της εργασίας του αύριο.

Πως λειτουργεί η μετάβαση στην πράξη

Για να επιτύχουμε τους στόχους μας προσκαλούμε καλλιτέχνες από την Ελλάδα και το εξωτερικό να μείνουν στην πόλη, να ενσωματωθούν με την κοινωνία των Ελευσινίων και να δουλέψουν με υλικό την ίδια την πόλη και τους ανθρώπους της. Μέσα από τη διαδικασία αυτή προκύπτουν έργα πρωτότυπα και μοναδικά, τα οποία αποκαλύπτουν άγνωστες πτυχές, ιστορίες και αφηγήματα της ελευσινιακής κοινωνίας που ουσιαστικά αφηγούνται τις ανησυχίες και τους προβληματισμούς αλλά και τα όνειρα που μοιράζονται όχι μόνο οι κάτοικοι της πόλης αλλά και συνολικότερα όλοι οι πληθυσμοί της ευρωπαϊκής ηπείρου. Έτσι δημιουργούμε ένα νέο αφήγημα για τη σύγχρονη Ελευσίνα, την Ελλάδα και την Ευρώπη.

Δίνουμε έμφαση στον δημόσιο χώρο και μετατρέπουμε όλη την πόλη σε μια σκηνή, καθώς τα καλλιτεχνικά έργα και δράσεις πραγματοποιούνται σε μη συμβατικούς χώρους, όπως γειτονιές, δρόμοι, πλατείες, σχολεία, μαγαζιά και σπίτια, δίπλα στα μεγάλα εγκαταλελειμμένα πρώην βιομηχανικά κτίρια της Ελευσίνας. Με τον τρόπο αυτό προσκαλούμε το σύνολο των κατοίκων, τους φίλους και τους επισκέπτες της πόλης να μοιραστούν νέες εμπειρίες στον δημόσιο χώρο και διευρύνουμε την πρόσβαση σε αυτόν. Εστιάζουμε στον βιωματικό χαρακτήρα των καλλιτεχνικών έργων, που δημιουργούν δυνατές εμπειρίες και μας καλούν να διαμορφώσουμε νέες στάσεις και συμπεριφορές.

Τρεις άξονες, τρεις περιοχές της Ελευσίνας, τέσσερις νέοι θεσμοί

Κάθε μία από τις προκλήσεις της βιωσιμότητας σήμερα (κοινωνική, περιβαλλοντική, οικονομική) – κοινές για την Ελευσίνα και την Ευρώπη- γίνονται οι τρεις Κεντρικές Θεματικές του προγράμματος μας. Στη θεματική EUrbanisation μελετάμε το κοινωνικό σκέλος της μετάβασης, την ανάγκη δηλαδή επαναπροσδιορισμού της σχέσης μας με τον Άλλον. Στη θεματική EUnvironment μελετάμε τη μεγάλη πρόκληση του επαναπροσδιορισμού της σχέσης με το περιβάλλον και στη θεματική the EU Working Classes, το οικονομικό σκέλος της μετάβασης με επίκεντρο την εργασία και το εργατικό δυναμικό του αύριο. Με τον τρόπο αυτό η Ελευσίνα φιλοδοξεί να γίνει ένα πεδίο μελέτης για το “ευ” την Ευρώπης. Κάθε Κεντρική Θεματική αντιστοιχεί σε μια πραγματική περιοχή της πόλης, τους ανθρώπους, τις ιστορίες και τις επιθυμίες τους για το μέλλον. Αναπτύσσεται, τέλος, μέσα από μια σειρά καλλιτεχνικών έργων και δράσεων και έναν νέο θεσμό που αφήνει η Ελευσίνα 2021 παρακαταθήκη στην πόλη μετά το 2021.

EUrbanisation

Ο πρώτος άξονας με τίτλο EUrbanisation εστιάζει στην ανάγκη επαναπροσδιορισμού της σχέσης μας με τον Άλλον και απαντά στις κοινωνικο-πολιτικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι σύγχρονες κοινωνίες· όπως οι προσφυγικές και μεταναστευτικές ροές, η άνοδος του εθνικισμού και του ρατσισμού, ο λαϊκισμός, η απαξίωση του πολιτικού και η έλλειψη ενδιαφέροντος για τα κοινά, η κρίση του έθνους-κράτος και η περατότητα των εθνικών και δι-εθνικών συνόρων. Χωρικά εντοπίζεται στην περιοχή της Άνω Ελευσίνας και ιδιαίτερα στη γειτονιά του Συνοικισμού, η οποία δημιουργήθηκε από Μικρασιάτες πρόσφυγες, συνδέεται άμεσα με το ζήτημα της προσφυγιάς και της συνύπαρξης των λαών και αναδεικνύεται σήμερα, έναν αιώνα περίπου μετά, σε ζωντανή απόδειξη της δημιουργικότητας του ανθρώπου και της δύναμης της ζωής.

Εδώ οικοδομούμε το Φεστιβάλ Συνοικισμός (#Synikismos Festival) έναν από τους βασικούς θεσμούς της Ελευσίνας 2021, που πραγματοποιείται στο τέλος Ιουνίου. Πρόκειται για ένα διεθνές φεστιβάλ σύγχρονων παραστατικών τεχνών που εστιάζει γεωγραφικά στην ευρύτερη περιοχή της νοτιοανατολικής Μεσογείου (Βαλκάνια και Αραβικός κόσμος) προσπαθώντας να δημιουργήσει γέφυρες γνωριμίας και συνεργασίας ανάμεσα στους καλλιτέχνες των παραπάνω περιοχών και την ευρωπαϊκή καλλιτεχνική κοινότητα.

Στο πλαίσιο του φεστιβάλ δίνουμε έμφαση σε site specific και σχεσιακά έργα, καθώς και σε έργα ντοκουμέντα. Ενθαρρύνουμε τους καλλιτέχνες να πειραματιστούν και να δημιουργήσουν με υλικό την περιοχή του Συνοικισμού τόσο ως περιβάλλον, όσο και ως κοινωνία. Η τέχνη μπαίνει στα σπίτια, τις αυλές και τα σοκάκια του Συνοικισμού, αντλεί και ταυτόχρονα παρεμβαίνει στη ροή της καθημερινότητας της γειτονιάς σε τέτοιο βαθμό που είναι δύσκολο να διακρίνει κανείς που τελειώνει το πραγματικό και που αρχίζει το έργο τέχνης.

Στην ίδια θεματική, EUrbanisation, η Ελευσίνα 2021 υιοθετεί και εντάσσει στο πρόγραμμα της την εικαστική δραστηριότητα που παρουσιάζεται στο Ελαιουργείο από το 2004 και έχει καθιερώσει την Ελευσίνα σε τόπο για την εικαστική εγκατάσταση. Επεκτείνουμε την παράδοση αυτή σε όλη την πόλη και δημιουργούμε ένα δυνατό πρόγραμμα εικαστικών για το 2021, τη χρονιά που φιλοξενούμε τον τίτλο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης. Στην ίδια κατεύθυνση δημιουργήσαμε το διεθνές πρόγραμμα φιλοξενίας εικαστικών καλλιτεχνών Initiator, το οποίο μυεί νέους και ανερχόμενους καλλιτέχνες από την Ευρώπη και την νοτιοανατολική Μεσόγειο στην εικαστική εγκατάσταση και την πόλη της Ελευσίνας. Στην θεματική αυτή δίνουμε έμφαση στο τσίρκο και τις τέχνες στο δημόσιο χώρο, ως ένα είδος που δεν είναι διαδεδομένο στην Ελλάδα και μπορεί να αναπτυχθεί μοναδικά στην πόλη της Ελευσίνας μέσα από in situ έργα καταξιωμένων και ανερχόμενων καλλιτεχνών από την Ευρώπη και την Ελλάδα. Τόσο μέσα από την Φεστιβάλ Συνοικισμός και την εικαστική εγκατάσταση, όσο και μέσα από την έμφαση στο τσίρκο και την ενθάρρυνση των νέων καλλιτεχνών, η Ελευσίνα επιχειρεί να λειτουργήσει ως θερμοκοιτίδα της Σύγχρονης Τέχνης.

EUnvironment

Η δεύτερη θεματική, με τίτλο EUnvironment, επικεντρώνεται στα φλέγοντα περιβαλλοντικά ζητήματα της περιοχής αλλά και του πλανήτη και μας καλεί να αναστοχαστούμε τη σχέση μας με το περιβάλλον. Χωρικά τοποθετείται στην κεντρική Ελευσίνα, όπου δεσπόζει η συνύπαρξη του Αρχαιολογικού Χώρου και του εργοστασίου ΤΙΤΑΝ. Η Ελευσίνα τις δεκαετίες του 1960, 1970 και 1980 έγινε συνώνυμο της μόλυνσης και της καταστροφής του φυσικού περιβάλλοντος υπό το βάρος της ανεξέλεγκτης ανάπτυξης και η στερεοτυπική εικόνα της υποβαθμισμένης πόλης εγγράφεται βαθιά ακόμη και σήμερα στις συνειδήσεις των Ελλήνων. Το γεγονός ότι η καταστροφή αυτή συντελέστηκε στον τόπο όπου βρισκόταν ένα από τα σημαντικότερα ιερά κέντρα του αρχαίου κόσμου και λατρευόταν η Θεά Δήμητρα, η Μητέρα Γη, μεγαλώνει τη συμβολική διάσταση του θέματος. Ο μύθος της Δήμητρας συμβολίζει τη σύνδεση του ανθρώπου με τη φύση και η ενώ η εκμετάλλευση του περιβάλλοντος αποδεικνύει, αντίθετα, την αποσύνδεση τους.

Οικοδομώντας πάνω σε αυτήν ακριβώς την κληρονομιά με τις αντιφάσεις, τα οξύμωρα και την τραγική ειρωνεία που την χαρακτηρίζει, εισάγουμε έναν νέο θεσμό που επικεντρώνεται σε αυτή τη θεματική, τη σύνδεση δηλαδή της τέχνης με το περιβάλλον και κατ’ επέκταση την επανασύνδεση του ανθρώπου με τη φύση επιστρέφοντας έτσι στον μύθο της Δήμητρας.

Εδώ οικοδομούμε ένα νέο θεσμό το Ecoculture Festival στην αρχή του φθινοπώρου. Πρόκειται για μια διοργάνωση -με τη μορφή campus/κατασκήνωσης- για αρχιτέκτονες, περιβαντολλόγους, ακτιβιστές και καλλιτέχνες με σκοπό τον σχεδιασμό παρεμβάσεων στον δημόσιο χώρο και καλλιτεχνικών έργων που εστιάζουν στη σχέση περιβάλλοντος και τέχνης. Το Ecoculture Festival στηρίζεται στην κληρονομιά της πόλης σε σχέση με τα περιβαλλοντικά ζητήματα αλλά και τους οικολογικούς αγώνες και αξιοποιεί το έντονο ενδιαφέρον που υπάρχει από

αρχιτέκτονες και σχολές αρχιτεκτονικής για την πόλη. Έτσι η Ελευσίνα γίνεται κέντρο προβληματισμού για ζητήματα βιώσιμης ανάπτυξης και σημείο συνάντησης αρχιτεκτόνων και καλλιτεχνών.

Τhe EU Working Classes

Η τελευταία θεματική- με τίτλο Τhe EU Working Classes– εστιάζει την οικονομική πτυχή της Μετάβασης στην EUphoria, στις προκλήσεις δηλαδή της οικονομικής ανάπτυξης, η οποία συνδέεται άρρηκτα με την πρόκληση της εργασίας/ανεργίας και τις γενικότερες ανακατατάξεις που συντελούνται στο πεδίο της εργασίας συνολικά. Χωροθετείται στην Κάτω Ελευσίνα, περιοχή που βρίσκεται το εμπορικό λιμάνι, τα εγκαταλελειμμένα βιομηχανικά κτίρια (Ελαιουργείο, Ίρις, Κρόνος), τα οποία είναι χαρακτηριστικά δείγματα της πρώτης βιομηχανικής ανάπτυξης στην Ελλάδα, και το Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο Ελευσίνας, το οποίο ιδρύεται ως αποτέλεσμα των εργατικών διεκδικήσεων και της έντονης βιομηχανικής δραστηριότητας στην περιοχή. Οι διαφορετικές επιστρώσεις του παραλιακού μετώπου της πόλης και της ευρύτερης περιοχής του λιμανιού αντανακλούν τα βασικά στοιχεία που συγκροτούν τη βιομηχανική κουλτούρα της Ευρώπης των τελευταίων αιώνων. Στη θεματική αυτή οικοδομούμε δύο νέους θεσμούς, έναν στην κατεύθυνση της ενίσχυσης του καλλιτεχνικού χώρου, ως τομέα εργασίας, και έναν στην κατεύθυνση της ενίσχυσης της δημιουργικής οικονομίας της πόλης.

Εδώ χτίζουμε το πρόγραμμα Πολιτισμός 2030, μια πρωτοβουλία της Ελευσίνας 2021 που αποβλέπει στη προώθηση της περιφερειακής πολιτιστικής ανάπτυξης με το βλέμμα στην επόμενη δεκαετία και ορίζοντα το 2030. Πρόκειται για ένα σπονδυλωτό πρόγραμμα που επιχειρεί να μετατρέψει την πόλη της Ελευσίνας σε κέντρο συνάντησης, δικτύωσης και απόκτησης τεχνογνωσίας για τους επαγγελματίες του πολιτιστικού χώρου, και αναπτύσσεται μέσα από τρεις άξονες: τη δικτύωση, την κατάρτιση και την σκιαγράφηση ενός νέου θεσμικού πλαισίου για τον πολιτισμό.

Στον άξονα της δικτύωσης ανήκει ο νέος θεσμός που εισάγει η Ελευσίνα 2021, η κεντρική Συνάντηση Πολιτισμός 2030 (#Culture 2030). Πρόκειται για τη δημιουργία ενός φυσικού χώρου κατανόησης, ανταλλαγής και συνεργασίας ανάμεσα σε όλους τους ανθρώπους που εμπλέκονται στο πολιτιστικό πεδίο -όποια θέση κι αν λαμβάνουν. Πραγματοποιείται στο Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο Ελευσίνας κάθε Νοέμβρη και ημερολογιακά συμπίπτει με την 11η Νοεμβρίου, την επέτειο της ανακήρυξης της Ελευσίνας σε Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης, η οποία γιορτάζεται από ολόκληρη την πόλη με συμμετοχικά έργα εξ’ολοκλήρου στον δημόσιο χώρο.

Στον άξονα της κατάρτισης συνεργαζόμαστε στενά με ευρωπαϊκούς και διεθνείς οργανισμούς, μοναδικούς στο είδος τους, την προσφορά δηλαδή εξειδικευμένης γνώσης και τεχνογνωσίας σε επαγγελματίες του πολιτισμού, καλλιτέχνες αλλά και πολίτες. Έτσι χαράσσουμε μια στρατηγικές συνεργασίες με τον οργανισμό The Festival Academy, μια πρωτοβουλία του EFA (European Festivals Association), για την δημιουργία προγραμμάτων κατάρτισης αποκλειστικά πάνω στην επιμέλεια φεστιβάλ, και με τους οργανισμούς UCLGUnited Cities and Local Governments της UNESCO και Culture Action Europe για το πρόγραμμα Pilot Cities, που δίνει την ευκαιρία στους/τις Ελευσίνιους/ες να πάρουν στα χέρια τους την πολιτιστική στρατηγική της πόλης που ζουν. Σαν επακόλουθο των παραπάνω δύο αξόνων, κινούμαστε προς έναν νέο θεσμό, την Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ελλάδας που φιλοδοξεί να λειτουργήσει σαν καταλύτης στην πολιτιστική ανάπτυξη της χώρας.

Τέλος στην ίδια θεματική, The EU Working Classes, αναπτύσσουμε ένα σύνολο προγραμμάτων – με τίτλο Fabricated Worlds– με σκοπό να ενισχύσουμε τη δημιουργική οικονομία της πόλης μέσα από ένα Κέντρο ψηφιακής κατασκευής (FabLab) και τη δημιουργία μιας γειτονιάς δημιουργικών επαγγελματικών στο κέντρο της Ελευσίνας.

Το μέλλον της εργασίας ή η Εργασία του μέλλοντος συμβαδίζει με την τεχνολογία, την καινοτομία, τη βιωσιμότητα και τα εναλλακτικά εργασιακά περιβάλλοντα. Στη βάση αυτή ιδρύουμε ένα FabLab, το πρώτο στην Ελευσίνα, και στην ευρύτερη περιοχή της Δυτικής Αττικής, το οποίο επιχειρεί να λειτουργήσει ως πόλος έλξης δημιουργικών επαγγελματιών και κέντρο εκπαιδευτικών προγραμμάτων γύρω από την ψηφιακή κατασκευή για όλες τις ηλικιακές ομάδες. Πρόκειται για ένα κέντρο ανοιχτό στην κοινωνία που δίνει τη δυνατότητα σε όποιον το επιθυμεί να κατασκευάσει διάφορα αντικείμενα, παρέχει στους επαγγελματίες της πόλης πρόσβαση σε νέα τεχνολογικά μέσα και στους νέους πρόσβαση στην κατάρτιση και την εξειδίκευση σε αυτά. Για τον ίδιο σκοπό καθιερώνουμε μια ετήσια διοργάνωση -με τίτλο Tech Crafters– που συνδέει το κοινό και κυρίως τα παιδιά και τους νέους με τις σύγχρονες τεχνολογίες και την ψηφιακή κατασκευή. Πάνω στην ίδια φιλοσοφία, δημιουργούμε μια γειτονιά δημιουργικών επαγγελματικών στο κέντρο της Ελευσίνας (Downtown Creatives). Με τον τρόπο αυτό δίνουμε νέα πνοή το εμπορικό κέντρο της πόλης και ενισχύουμε τους νέους -και όχι μόνο- επαγγελματίες με κίνητρα για να δημιουργήσουν στην πόλη. Έτσι η Ελευσίνα γίνεται τόπος ενίσχυσης της δημιουργικότητας και της ψηφιακής κατασκευής.

Τα καλλιτεχνικά έργα και οι δράσεις που συνθέτουν την Μετάβαση στην EUphoria, και οικοδομούνται βαθμιαία στα ενδιάμεσα έτη, σχηματίζουν νέες δομές και δίκτυα συνεργασίας μεταξύ επαγγελματιών του πολιτισμού που αλλάζουν τους όρους λειτουργίας του πολιτιστικού πεδίου της Ελλάδας σήμερα. Την ίδια στιγμή δημιουργούν το νέο πολιτιστικό προφίλ της πόλης της Ελευσίνας και οδηγούν στο 2021, τη χρονιά που η Ελευσίνα φιλοξενεί τον τίτλο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης, ένα έτος γιορτής για την πόλη, την τέχνη και την δημιουργικότητα.